Pieter Baan Centrum, februari 2020

Windkracht 10 was het op zondag 9 februari. Toch hadden meer dan 80 vrienden zich begeven naar de voormalige gevangenis annex het Pieter Baan Centrum aan de Gansstraat. Voor één week was de oude gevangenis omgetoverd in een expositieruimte voor het festival ‘Uncloud’. Dat festival, georganiseerd door een kunstenaarscollectief dat tijdelijk het gebouw in gebruik heeft, bracht muziek, ruimte en – voor het eerst – beeldende kunst bij elkaar. We werden in groepen een uur rondgeleid door de tentoonstelling en kregen toelichtingen van de curatoren. Er is veel gewerkt met licht- en geluidseffecten. De kunstwerken gingen deels in dialoog met het gebouw en zijn geschiedenis. Tijdens een workshop mochten de vrienden in steekwoorden aangeven hoe de tentoonstelling op ze overkwam. “Beklemmend” en “unheimlich” zijn woorden die werden opgeschreven en aansluitend in een nieuw ‘kunstwerk’ werden verwerkt. In een andere workshop werd met laser ‘geschilderd’ op personen. In een derde deel vertelde een voormalige bewaker, die er meer dan 30 jaar werkzaam is geweest, over het toenmalige leven in het Pieter Baan Centrum. Het geheel werd afgesloten met een borrel in de voormalige gymzaal.

Nieuwjaarsborrel, januari 2020

2020 wordt ingeluid in het prachtige Leeuwenberg Gasthuis. Het intieme rijksmonument aan het Servaasbolwerk – in 1567 een pesthuis gebouwd met geld uit de nalatenschap van Agnes van Leeuwenberch – krijgt een geheel nieuwe bestemming. Gastheer en cellist Gavriel Liebkind vertelt over zijn concept ConcertLab: ‘de Leeuwenbergh als zaal en Youtube-studio voor onversterkte klassieke muziek, maar ook een hub voor muziekkanten’. Het is een ambitieus plan. Johan Blom, directeur van Stadsherstel Utrecht leidt de 180 aanwezige vrienden door het verleden langs de verschillende bestemmingen die Leeuwberg naast pesthuis heeft gehad: kazerne, universiteitsgebouw, laboratorium en concertzaal. Daarna bestijgt Evelien Merkx van het gelijknamig architectenbureau, het nog in aanbouw zijnde podium. Ze geeft een doorkijk in de architectonische ingrepen uit het verleden en de toekomstplannen die haar bureau voor de beschikbare 500 m2 heeft uitgetekend. Alles strak en in dienst van dienst van de muziek. De middag wordt prachtig uitgeleid door in Berlijn woonachtige Russische violist Artiom ShishkovHij speeltvanEugène Ysaÿe, Sonata No3 en van Johann Sebastian Bach – Chaconne, Partita No. 2 BWV 1004. Applaus!

Rond Mariahoek, november 2019

Op zondag 10 november bezochten we een aantal monumenten rond de Mariahoek en waren we uitgenodigd om af te dalen naar de bedding van het hernieuwde stukje singel. Dat was zeer spectaculair. De projectleider van de gemeente Utrecht en de aannemer informeerden ons over de laatste stand van zaken van dit langlopende en ook bijzondere project. In september 2020 zal de singel weer rond zijn. Bijzonder was het om onder de Stadskamer van Hoog Catharijne te staan en hier ook restanten van kasteel Vredenburg te zien. Daarna bezochten we twee monumenten die in eigendom zijn van de oud-katholieke parochie van Utrecht; de St. Gertrudiskapel, een prachtig gedecoreerde schuilkerk waar de katholieken na de Reformatie in de 16e eeuw hun toevlucht zochten, en de Oud-Rooms Katholieke Aalmoezenierskamer. Deze kamer is in 1674 opgericht met als doelstelling diegenen te ondersteunen die niet in staat zijn in de eigen behoeften te voorzien. Kort gezegd: armenzorg. Hoewel de tijden veranderd zijn, is er nog steeds een taak weggelegd voor de ORKA. 
Bijzonder was ook het bezoek aan het SHV-gebouw, dat normaal gesproken niet of nauwelijks voor groepen wordt opengesteld. Het is een naoorlogs Rijksmonument met bijzondere natuurstenen gevels en het pand heeft een prachtig vloermozaïek en monumentaal trappenhuis. De middag werd afgesloten bij Sociëteit De Vereeniging op de Mariaplaats.



Rond de Geertekerk, september 2019

In een heerlijk zonnetje verzamelen 117 vrienden zich op de Geertebrug.
Als eerste bezoeken we Oudegracht 399, een oude pastorie, die ook schuilkerk is geweest. Tegenwoordig een boetiekhotel met 6 kamers. Jaap ontvangt ons voor de voordeur en vertelt ons wat over de historie van het huis. Via de benedengang gaan we naar de tuin, waar Jaap nog meer uitleg geeft en vervolgens gaan we via een zijdeur naar het hotel. Via een monumentale trap komen we op de eerste verdieping, waar we een aantal kamers kunnen zien.
Als tweede huis bezoeken we Springweg 160A. Via een poort en een steeg bereiken we het huis, dat tussen de Springweg en de Oudegracht ligt. Het is een oude smidse. Mayke vertelt daarover. Vervolgens kunnen we een kijkje in het huis beneden en in de studeerkamer op de eerste verdieping nemen. Behalve haar eigen tuin mogen we ook de tuin van het buurhuis, dat op de Oudegracht uitkomt zien.
Vervolgens lopen we naar Klein Geertekerkhof 5, een oude drukkerij. Han vertelt ons over de staat van het huis, toen ze het kochten en hoe ze het vervolgens verbouwd hebben.We mogen het kantoor beneden en de eerste verdieping plus dakterras zien. Verder is Han fotograaf en bewonderen we zijn schitterende foto’s.
Als laatste gaan we naar Geertestraat 8. Dit is een huisje uit de 16e eeuw, dat geheel verbouwd is. Peter vertelt ons voor de deur daarover. Vervolgens neemt hij ons mee naar de eerste verdieping en het dakterras. Daar vertelt hij over het buurhuis, dat ze ook verbouwd hebben. We eindigen beneden, waar Stef ons zijn grandiose verzameling kerkschatten toont.
Voor de afsluitende borrel, waar Joost een pakkend dankwoord uitspreekt, gaan we naar Stael op de Twijnstraat.

Rondom Veilinghaven, april 2019

Villa Jongerius

Onder een strakblauwe lucht fietsen we op deze lentedag van het centrum naar het verzamelpunt bij Villa Jongerius. Vier bezoekjes staan er vandaag op het programma. Het eerste bezoek is op Kanaalweg 64. We zijn op bezoek bij Villa Jongerius en aansluitend Kantoor Jongerius. Jan Jongerius stamde uit een tuindersfamilie en leverde groente aan de kazernes in de stad. Hij verruilde zijn paard en wagen voor de auto en rolde zo in een nieuw bestaan: dat van Forddealer. Na een bezoek aan de VS liet hij in 1937 een woonhuis en kantoor bouwen in de stijl van de Nieuwe Zakelijkheid met Art Deco elementen. Exterieur en interieur zijn vrijwel geheel intact. In 2010-2012 is de villa volledig gerestaureerd.
Vervolgens steken we het kanaal over naar Van Zijstweg 51, het Huis van Mien. De hovenierswoning is rond 1875 gebouwd, nog voor de aanleg van het kanaal en de haven. Dit was toen nog tuinbouwgebied. De woning wordt het Huisje van Mien genoemd, naar de vrouw die hier vanaf haar geboorte (1912) tot aan haar overlijden (1998) woonde. In de jaren ’20 is het huisje verbouwd in Art Deco stijl. Het houtwerk van het interieur is in bonte kleuren beschilderd en de oude bedstedes, opkamers en trap zijn nog aanwezig. Het pand werd in 2000 gekraakt omdat de gemeente het wilde slopen. Inmiddels is de gemeente op haar standpunt teruggekomen en heeft er een gemeentelijk monument van gemaakt.
Tot slot mogen we een kijkje nemen op de Statenjacht De Utrecht in Veilinghaven. Het Statenjacht De Utrecht is gebouwd aan de hand van originele bouwtekeningen uit 1746 uit de archieven van het Scheepvaartmuseum. Het prestigieuze bouwproject was een initiatief van de Rotaryclub Utrecht in het kader van een werkgelegenheidsproject. Zo’n 100 werkloze jongeren hebben bijna 6 jaar aan het schip gebouwd. Bij de bouw is rekening gehouden met de toekomst van het schip. “De Utrecht” moest in eigen onderhoud kunnen voorzien. Het schip werd daarom voorzien van hedendaagse gemakken.  Zo kan De Utrecht worden ingezet als locatie voor bedrijfsuitjes, familiedagen en andere evenementen als stampot eten in de wintermaanden.
Als vanouds borrelen we samen en praten na over het moois wat we weer hebben mogen bekijken vandaag. En natuurlijk doen we dat in het nieuwe Grand Café van Kantoor Jongerius.

Rondom de Sint Pieter, maart 2019

Als eerste huis bezoeken we een pand aan het Pieterskerkhof. Een breed grotendeels modern huis met een orangerie. De bewoners vertellen aan de hand van tekeningen en lichtbeelden over de historie van dit huis en laten de begane grond van hun huis en de tuin zien.
We gaan vervolgens om de Pieterskerk heen naar een breed modern appartement op de eerste verdieping van het voormalig Venduhuis met een dakterras. De eigenaar laat oude tekeningen en foto’s zien van dit huis.
De tocht gaat verder naar Achter Sint Pieter. Een breed dwars huis bekend als het Notarishuis, dat we drie jaar eerder hebben bezocht vóór de verbouwing tot appartementen. De huidige bewoner laat zien hoe zijn woning aan de achterkant is verbouwd en toont ook de tuin met een fraai uitzicht op de achterkant van de Pieterskerk.
Dan weer naar de Pieterstraat, naar een dwars huis uit 1647 met een Louis XVI schouw met stucwerkboezem in de kelderkeuken. De eigenaar vertelt over de geschiedenis van het huis.
We eindigen aan de overkant met een borrel op Pieterstraat 3 in galerie KUUB. Galerie-eigenaar Jaap vertelt daar over de tentoonstelling Acht Beeldvormers. Het was weer een mooie middag.

Rondom de Dom, februari 2019

Het voorspelt de hele dag te regenen. Meestal een voorbode van een minder grote opkomst. Toch melden zich 100 vrienden bij het standbeeld van François Villon achter de Dom.
Vandaar gaat onze tocht naar een direct tegenover Paushuize gelegen 13e eeuws huis. Daar vertelt de bewoner over zijn in Steengoed gepubliceerd onderzoek naar de geschiedenis van zijn huis en zijn bijzondere vondsten in de kelders.
Voor het volgende onderdeel is, in verband met de weersvoorspellingen, op de valreep een ruimte geregeld in het UCK-gebouw op het Domplein. Een vriend vertelt ons de geschiedenis van het Romeins castellum en de betekenis van de metalen platen met opschriften en markeringen rondom de Dom. Deze platen symboliseren het uiteinde van het toenmalige grote Romeinse Rijk.
De tocht gaat verder naar een direct naast de Dom gelegen huis aan de Servetstraat, dat nu in gebruik is bij het team dat belast is met de restauratie van de Domtoren. Omdat we gezien de tijd niet de Dom op en neer kunnen hebben de twee medewerkers van de gemeente de verbouwing naar beneden gehaald. Aan de hand van een PowerPointpresentatie vertellen ze over de restauratieplannen aan de toren en de uitdagingen die er de komende jaren nog te verwachten zijn.
Even verderop ligt aan het Domplein een in 1878 gebouwd helft van een dubbelhuis met een voorgevel met Frans classicistische elementen. Wij bezichtigen het hele huis van met een bijzonder mooi uitzicht op het Domplein.
Tijdens de gezellige borrel in restaurant Walden praten we na met alle gastheren en –vrouwen.